نخستین ماشینحساب مکانیکی موفق چه بود و چه مسیری برای رسیدن به ماشینحسابهای مدرن طی شد؟
داستان اختراع اولین ماشینحساب به چند مرحله مهم در تاریخ برمیگردد، زیرا «ماشینحساب» به شکل امروزی یکباره اختراع نشد.
نخستین ماشینحساب مکانیکی
اولین ماشینحساب مکانیکی موفق را بلز پاسکال در سال ۱۶۴۲ میلادی ساخت. این دستگاه که به پاسکالین (Pascaline) معروف شد، برای کمک به پدرش که مأمور جمعآوری مالیات بود طراحی شده بود.
ویژگیهای پاسکالین:
میتوانست اعداد را جمع و تفریق کند.
از چرخدندههای مکانیکی استفاده میکرد.
انجام ضرب و تقسیم بهصورت مستقیم ممکن نبود و با تکرار جمع یا تفریق انجام میشد.
حدود ۲۰ نمونه از آن ساخته شد، اما به دلیل هزینه زیاد، استفاده گسترده پیدا نکرد.
پیشرفت بعدی
چند دهه بعد، گوتفرید ویلهلم لایبنیتس در سال ۱۶۷۳ دستگاهی به نام Step Reckoner ساخت که نسبت به پاسکالین پیشرفتهتر بود و علاوه بر جمع و تفریق، ضرب، تقسیم و محاسبه ریشه دوم را نیز (با محدودیتهایی) انجام میداد.
مسیر رسیدن به ماشینحسابهای مدرن
در قرن نوزدهم، چارلز ببیج ایده ماشینهای محاسباتی پیچیدهتری مانند Difference Engine وAnalytical Engine مطرح کرد. هرچند این دستگاهها ماشینحساب معمولی نبودند، اما پایههای رایانههای امروزی را شکل دادند.
در قرن بیستم:
ماشینحسابهای مکانیکی به مدلهای الکترومکانیکی تبدیل شدند.
در دهه ۱۹۶۰ ماشینحسابهای الکترونیکی وارد بازار شدند.
در دهه ۱۹۷۰، با پیشرفت مدارهای مجتمع، ماشینحسابهای جیبی کوچک و ارزان رواج یافتند.
خلاصه زمانبندی
۱۶۴۲: بلز پاسکال نخستین ماشینحساب مکانیکی موفق (پاسکالین) را ساخت.
۱۶۷۳: گوتفرید ویلهلم لایبنیتس ماشینحساب پیشرفتهتری با قابلیت ضرب و تقسیم معرفی کرد.
قرن ۱۹: چارلز ببیج طرحهای پیشرفتهای ارائه داد که به پیدایش رایانهها انجامید.
دهه ۱۹۷۰: ماشینحسابهای الکترونیکی جیبی به شکل گسترده در دسترس عموم قرار گرفتند.
